Bài viết


 
  VN
  13      


     QĐND - Là phóng viên ảnh của Bảo tàng Quân đội (Bảo tàng Lịch sử Quân sự việt Nam),      tôi có nhiều dịp được chụp ảnh Đại tướng Võ Nguyên Giáp...

Đại Tướng VÕ NGUYEN GIÁP

Ngày nay, khi người dân Mỹ nghe thấy hai tiếng Việt Nam, họ sẽ nghĩ về một đất nước chứ không phải là một cuộc chiến tranh…Việt Nam đã nổi lên như một trong những câu chuyện thành công lớn lao ở Châu Á” – Phát biểu của Ngoại trưởng John Kerry tại tiệc trưa chào đón Chủ tịch nước Trương Tấn Sang ở trụ sở Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ ngày 24/7.
Lễ hội Tây Thiên năm 2013 tổ chức từ ngày 25-3 đến 28-3 (tức ngày 14-2 đến ngày 17-2 năm Quý Tỵ) tại huyện Tam Đảo, tỉnh Vĩnh Phúc.
Chiều 8-2 (28 tết) bí thư thành ủy Hà Nội Pham Quang Nghị thăn chợ hoa tết Hà Nôil
Diva mặc chiếc váy lộng lẫy và chinh phục khán giả bằng chất giọng cao, đẹp khi kết hợp cùng dàn nhạc giao hưởng đường phố trong buổi mở màn Luala Concert, chiều 10/11 ở Hà Nội.
Đã  lâu rồi từ ngày cho ra triển lãm ảnh Mẹ Và Quê Hương đến hôm nay mới lại có dip chup về mẹ.
  MVNAH ở Song Phượng, Mẹ Tạ thị Lười,khi hỏi tên mẹ tôi không khỏi ngac nhiên,nhưng đó là tên bố mẹ đặt cho, năm nay mẹ tròn 90 tuổi. Mẹ có một cô con gai duy nhất hy sinh trên trận địa phòng không bảo vệ đập phùng

Đang truy cập: 68
Lượt truy cập: 8869339





                                           

Chờ đón chợ hoa Tết Hàng Lược và không gian Bích họa Phùng Hưng

Ban quản lý Phố cổ lên kế hoạch cho loạt hoạt động “Tết Phố” dịp Tết nguyên đán Canh Tý 2020, trong đó có không gian chợ hoa Tết được nhiều người dân háo hức chờ đợi.

Chuẩn bị cho không gian chợ hoa Tết Hàng Lược và không gian Bích họa Phùng Hưng
 Chuẩn bị cho không gian chợ hoa Tết Hàng Lược và không gian Bích họa Phùng Hưng

Chợ hoa Tết Hàng Lược và không gian Bích họa Phùng Hưng diễn ra từ 16/1 tới 19/1 (tức từ 22 tháng Chạp tới hết 25 tháng Chạp), nằm trong chuỗi sự kiện văn hóa chào mừng Tết Canh Tý.
BQL cho dựng cổng hai đầu phố Phùng Hưng-Lê Văn Linh và phùng Hưng-Hàng Lược, mời các nghệ nhân và thợ thủ công tham gia tổ chức giới thiệu, trình diễn một số nghề thủ công phục vụ Tết như tranh dân gian Đông Hồ, con giống bột làng Phượng Dực, con giống đất làng Đông Hồ, nghệ thuật nặn và vẽ các con giống bằng gốm, nghề mây trẻ đan, nghề gốm, thư pháp.
Chờ đón chợ hoa Tết Hàng Lược và không gian Bích họa Phùng Hưng - ảnh 1 Chợ hoa Hàng Lược trở thành điểm nhấn trong không khí đón Tết nhiều năm trở lại đây
Đại diện BQL Phố cổ cho biết chương trình “Tết Phố” nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa của người Việt, đề cao giá trị ngôi đình và không gian văn hóa xung quanh đang có nguy cơ bị mai một trước sức ép đô thị hóa và hội nhập quốc tế.
Không những vậy, những nhà tổ chức kỳ vọng chương trình Tết phố mong muốn thu hút cộng đồng chung tay bảo tồn, quảng bá và phát huy giá trị di sản, nâng cao ý thức về lễ hội lành mạnh, tiết kiệm. Tết Phố kết nối không chỉ tại các điểm di tích trong khu phố cổ mà còn kết nối khu phố cổ với không gian đi bộ Hoàn Kiếm cùng các di tích hồ như đền Ngọc Sơn, đền Bà Kiệu.
“Tết Phố” diễn ra từ 18/1 (tức 24 tháng Chạp) tới 9/2/2020, lễ khai mạc 10h ngày 18/1 tại đình Kim Ngân. BQL trang trí và sắp đặt không gian sinh hoạt Tết truyền thống tại ngôi đình này. Không gian này còn là địa điểm ra mắt cuốn sách Nghệ thuật tạo tác tượng Phật trong các ngôi chùa Việt.
Trung tâm giao lưu văn hóa phố cổ Hà Nội được sắp đặt không gian Tết, là địa điểm giới thiệu con giáp của năm Canh Tý. Ngôi nhà Di sản 87 Mã Mây là không gian sắp đặt đón Tết của một gia đình Hà Nội, đồng thời triển lãm ảnh Tết xưa của Viện Thông tin Khoa học xã hội Việt Nam.
Trung tâm Thông tin Di sản Phố cổ Hà Nội giới thiệu ba dòng tranh dân gian Hàng Trống, Đông Hồ và Kim Hoàng. 
Dịp này BQL Phố cổ tổ chức biểu diễn nghệ thuật, âm nhạc truyền thống tại Đình Kim Ngân vào Mùng 1 Tết, đình Đồng lạc Mùng 2 Tết, Đền Quan Đế Mùng 3 Tết, Hội quán Phúc Kiến-Lãn Ông vào Mùng 4 Tết.

Đục thông 6 vòm cầu trăm tuổi trên phố Phùng Hưng

 Sau thời gian dài khảo sát, tư vấn và xin ý kiến nhiều bên liên quan, Ban Quản lý Phố cổ Hà Nội chuẩn bị đục thông vòm cầu thí điểm sáu vòm cầu cạn Phùng Hưng sau khi được cơ quan chức năng cấp phép. Ông Ðặng Ðình Bằng, Phó Trưởng ban thường trực BQL Phố cổ Hà Nội trao đổi với Tiền Phong xung quanh dự án này.

Ðoạn vòm cầu Hàng Cót-Hàng Giấy chuẩn bị đục thông. Ảnh: MẠNH THẮNG
Ðoạn vòm cầu Hàng Cót-Hàng Giấy chuẩn bị đục thông. Ảnh: MẠNH THẮNG

Được biết đầu tháng 12 tới, Hà Nội thí điểm đục thông 6 vòm cầu Phùng Hưng đoạn từ Hàng Giấy nối với Hàng Cót?

Dự án thí điểm đục thông vòm cầu đoạn từ Hàng Cót tới Hàng Giấy hiện nay về thủ tục pháp lý cơ bản hoàn thiện, hiện chỉ chờ cơ quan quản lý cấp phép. Ban quản lý Phố cổ Hà Nội được giao làm chủ đầu tư gửi hồ sơ xin cấp phép tới Cục Đường sắt, Tổng cty Đường sắt Việt Nam. Trước đó Cục Đường sắt đồng ý về thoả thuận phương án thiết kế cho dự án đục thông vòm cầu.

Đục thông vòm cầu chỉ là bước khởi đầu, kế hoạch biến cả khu vòm cầu hiện khá nhếch nhác này trở thành không gian văn hoá ra sao thưa ông?

Đoạn phố này cũng như tổng thể 131 vòm cầu Phùng Hưng đều nằm trong đề án được UBND quận Hoàn Kiếm xây dựng, báo cáo UBND thành phố Hà Nội. Đơn vị tư vấn cũng đưa ra các giải pháp về không gian chức năng đối với 131 vòm. Có những đoạn có thể giới thiệu làng nghề và sản phẩm thủ công truyền thống, có đoạn phục vụ nghệ thuật công cộng, có đoạn chuyên văn hoá ẩm thực, có đoạn dành cho thương mại dịch vụ, có đoạn dành cho khởi nghiệp. Trên cơ sở đó, chúng tôi sẽ tính chuyện đưa không gian này trở thành không gian ẩm thực. Ngay khi hoàn thành hạng mục mở vòm cầu, chúng tôi cho thiết kế chỉnh trang để đưa không gian trong vòm vào sử dụng, tránh bị để phí hoặc bị lấn chiếm trở lại.

Ban quản lý cũng tham mưu UBND Quận Hoàn Kiếm về việc cải tạo hạ tầng, chỉnh trang mặt đứng cả tuyến Hàng Cót-Hàng Giấy để tạo sự đồng bộ.

Diện tích vòm cầu liệu có quá chật chội để trở thành không gian ẩm thực?

Trong khu phố cổ, diện tích cửa hàng ăn uống hiện nay hết sức khiêm tốn. Nếu lựa chọn mở ra không gian ẩm thực, chúng tôi tính đến sản phẩm đặc trưng, mang dấu ấn phố cổ-ẩm thực mang tính chất quà vặt. Với loại này, không nhất thiết phải diện tích quá lớn. Bình quân mỗi ô vòm có mặt bằng từ 14-20m2, như thế quá lý tưởng đối với cửa hàng ăn uống ở khu vực này.

Chúng tôi tin rằng khi khu vực này trở thành địa điểm văn minh, lịch sự và mang đậm tính văn hoá người dân hai bên vòm cầu được hưởng lợi. Tương tự với khu vực bích họa Phùng Hưng, người dân tự chuyển đổi loại hình kinh doanh cho phù hợp với không gian.

Liệu còn vướng mắc nào trước khi bắt tay vào mở ra không gian văn hóa này?

Chúng tôi lo tới an toàn đường sắt  trong quá trình thực hiện, nên vừa làm vừa nghe ngóng. Ngoài ra, dọc 131 vòm cầu có một số hộ dân, cơ quan đơn vị lâu nay áp sát, sử dụng diện tích nằm trong phạm vi đảm bảo an toàn đường sắt. Quận giao cho phường, các cơ quan chức năng trao đổi với các hộ dân liên quan dự án để có nghiên cứu chính sách phù hợp. Tôi tin rằng với chủ trương lớn của thành phố, vì lợi ích chung cho xã hội,người dân sẽ hiểu và ủng hộ. Khi làm phố bích hoạ Phùng Hưng, chúng tôi từng giải tỏa bãi trông giữ xe, loạt hàng quán. Người dân phường Hàng Mã hiện nay vui khi có không gian đẹp, văn minh phục vụ du lịch.

Việc lựa chọn đoạn vòm cầu này đưa vào thí điểm có ý nghĩa kết nối ra sao với không gian bích họa Phùng Hưng hình thành trước đó? Phố bích họa Phùng Hưng bước đầu được đón nhận, nhưng dường như còn mờ nhạt?

Khi chúng tôi lựa chọn sáu vòm cầu ngoài yếu tố khu vực này đại diện cho các dạng vòm cầu đặc trưng, còn có lí do nhằm tạo ra sự kết nối với không gian tuyến đi bộ thương mại dịch vụ từ Hàng Đào-Hàng Giấy, qua đó kết nối với không gian bích họa. Khu vực này bước đầu trở thành điểm đến cho du khách, BQL đề xuất với UBND quận Hoàn Kiếm tổ chức nhiều sự kiện dịp 30/4, trình diễn áo dài dịp 20/10 và nhiều hoạt động khác. Hy vọng sau khi hoàn tất đục thông vòm cầu, chúng tôi tạo ra liên kết các không gian, bổ trợ cho hoạt động, kéo giãn và làm phong phú hơn cho phố đi bộ Hồ Gươm vốn quá tải trong những dịp
cao điểm.

Dự án đục thông 131 vòm cầu đường sắt Phùng Hưng nhìn dài hơi hơn có tác động thế nào về bức tranh không gian sáng tạo ở Hà Nội?

UBND quận Hoàn Kiếm, đơn vị tư vấn chung quan điểm rằng tuyến 131 vòm cầu đường sắt tạo thành không gian đi bộ, kết nối của khu vực phía trên với khu phố cổ, dọc khu vực từ Hàng Đào, Hàng Giấy với không gian bảo tồn cấp 1 (hiện là không gian đi bộ) tạo thành không gian đi bộ tương đối hoàn chỉnh. Về lâu dài, chúng tôi sẽ báo cáo với UBND thành phố, đề xuất phương án đỗ xe cho phố đi bộ Phùng Hưng trong tương lai. Không gian này chắc chắn đóng góp tích cực vào mạng lưới không gian sáng tạo ở Hà Nội.

Cảm ơn ông!

Ông Phạm Tuấn Long, Phó Chủ tịch UBND quận Hoàn Kiếm trả lời Tiền Phong: “Tổng mức đầu tư dự án đục thông vòm cầu không lớn, nhưng tính chất phức tạp về mặt kỹ thuật vì vừa thi công vừa phải đảm bảo cho tàu chạy ở trên. Chúng tôi làm rất cẩn trọng”. Dự kiến mất từ 2-3 tháng để đục thông và hoàn thiện thiết kế thành các không gian văn hoá, dịch vụ.

KTS. Nguyễn Việt Huy giải thích, sở dĩ đơn vị tư vấn đưa ra phương án đục thí điểm 6 vòm cầu này vì nó đại diện cho 5 hệ kết cấu khác nhau ở cầu cạn Phùng Hưng: Có vòm bịt hai mặt ở trong rỗng, có vòm phía trong chèn cột đá, có vòm phía trong đổ cát. Ðơn vị tư vấn cũng đề xuất các giải pháp để đảm bảo các đoàn tàu lưu thông phía trên, phù hợp với điều kiện của vòm cầu trăm năm tuổi-từng trải qua nhiều đợt cải tạo lớn từ những năm 1980-1983.

Đục thông 6 vòm cầu trăm tuổi trên phố Phùng Hưng - ảnh 1 Hoàn Kiếm sẽ đề xuất cải tại hạ tầng, chỉnh trang mặt đứng khu vực hàng quán hai bên vòm cho đồng bộ. Ảnh: Mạnh Thắng

Giá trị văn hóa vòm cầu Long Biên thế nào?

 Nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế du lịch Thủ đô dựa trên giá trị không gian văn hóa bền vững, UBND thành phố Hà Nội đã có chủ trương nghiên cứu phát huy giá trị các vòm đá đoạn đường dẫn cầu Long Biên, thuộc khu Phố cổ Hà Nội (quận Hoàn Kiếm). Ðề xuất của Hà Nội đã nhận được sự ủng hộ của các bộ, ngành, giới chuyên gia và người dân sống trong khu vực. Dự án vẽ bích họa, cải tạo sử dụng một số vòm đá đường dẫn lên cầu Long Biên được kỳ vọng sẽ đánh thức không gian văn hóa quý báu bị “bỏ quên” nhiều năm.

Bức bích họa “Chùa Báo Ân xưa” phác họa hình ảnh Chùa Báo Ân đã mất đi và chiếc xe tay một thời.
Bức bích họa “Chùa Báo Ân xưa” phác họa hình ảnh Chùa Báo Ân đã mất đi và chiếc xe tay một thời.

Vòm cầu Long Biên, tiềm năng chưa được “đánh thức”

Ra đời cùng với cầu Long Biên năm 1902 - công trình được mệnh danh là tháp “tháp Eiffel nằm ngang”, cầu dẫn đường sắt nối ga Hà Nội với cầu Long Biên được xây bằng đá và có kiến trúc vòm rỗng. Công trình gồm 127 vòm dẫn và 4 cầu dẫn chạy dọc với phố Phùng Hưng, Gầm Cầu đến cầu Long Biên. Từ năm 1980 về trước, các vòm cầu để trống cho người và phương tiện di chuyển. Để đảm bảo vệ sinh an toàn và an ninh trật tự trong khu vực, những năm 1980, các cơ quan chức năng của Hà Nội và Bộ Giao thông Vận tải đã cho xây bịt 125 vòm cầu, chỉ giữ lại 2 vòm cầu phục vụ cho nhu cầu đi lại ở ngõ Hàng Hương và phố Nguyễn Thiếp. Từ khi xây bịt lại, đoạn vòm này đã chia cắt khu phố cổ Hà Nội và Hoàng Thành Thăng Long, thay vào đó là tình trạng lấn chiếm vỉa hè làm nơi kinh doanh, bãi trông giữ xe gây mất vệ sinh môi trường xảy ra thường xuyên.

Để bảo tồn và phát huy giá trị di sản thủ đô Hà Nội và nâng cao chất lượng sống của người dân xung quanh khu vực. Tháng 3/2017, UBND thành phố Hà Nội đã giao UBND quận Hoàn Kiếm khảo sát, nghiên cứu các ô không gian gầm cầu Long Biên để sử dụng vào dịch vụ công cộng phục vụ các hoạt động nghệ thuật. Căn cứ báo cáo đề xuất của UBND quận Hoàn Kiếm, tháng 8/2017, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đã giao UBND quận Hoàn Kiếm làm việc với Quỹ giao lưu quốc tế Hàn Quốc nghiên cứu triển khai dự án trang trí tại một số vòm cầu dẫn của tuyến đường sắt nối phố Phùng Hưng với cầu Long Biên.

Sau khi có ý kiến đóng góp của Bộ Văn hóa, thể thao và Du lịch, Bộ Giao thông Vận tải và giới chuyên gia về triển khai trang trí một số vòm cầu dẫn lên cầu Long Biên, là  giai đoạn 1 của dự án phát huy giá trị di sản các vòm cầu dẫn lên cầu Long Biên thành không gian văn hoá.

Nhận được ý kiến đồng thuận của các bộ, ngành liên quan, UBND thành phố Hà Nội giao UBND quận Hoàn Kiếm phối hợp với Quỹ Giao lưu Quốc tế Hàn Quốc (Korea Foundation) và Chương trình Định cư Con người Liên Hợp Quốc (UN-Habitat) tổ chức triển khai thực hiện việc vẽ tranh bích họa với sự tham gia của các nghệ sĩ Việt Nam và nghệ sĩ Hàn Quốc triển khai vẽ tranh bích họa trang trí từ ngã ba phố Lê Văn Linh- Phùng Hưng đến phố Hàng Cót. Dự án “Bích họa trên phố Phùng Hưng” được xây dựng trên cơ sở chương trình “Đưa nghệ thuật vào không gian sống” do UN-Habitat phối hợp thực hiện với Quỹ giao lưu quốc tế Hàn Quốc và các thành phố tại Việt Nam từ năm 2015. Thực hiện các tranh bích họa trên đường phố Phùng Hưng là một trong những chuỗi hoạt động kỷ niệm 25 năm thiết lập mối quan hệ ngoại giao Việt Nam - Hàn Quốc.

việc trang trí và sử dụng không gian một số vòm cầu đá dẫn lên cầu Long Biên góp phần tôn tạo và phát huy giá trị khu phố cổ trong tổng thể di sản Hà Nội. Khi triển khai quận Hoàn Kiếm đã thu thập tài liệu hiện trạng tiến hành đánh giá khả năng chịu tải và tìm ra các biện pháp gia cố phù hợp. Trước mắt, đục thí điểm một số vòm cầu, làm cơ sở đưa ra các giải pháp phù hợp để phá dỡ các vòm tiếp theo, đảm bảo an toàn, không làm ảnh hưởng đến quá trình khai thác của đường sắt.

Giá trị văn hóa vòm cầu Long Biên thế nào?

Trang trí trên phố Phùng Hưng được kỳ vọng tạo ra một không gian nghệ thuật mới, một không gian sống tốt đẹp hơn cho người dân tại địa bàn và hướng tới là phố đi bộ, phố nghệ thuật hấp dẫn du khách. Đây cũng là hoạt động nhằm tôn vinh, bảo tồn, phát huy giá trị di sản đô thị của khu Phố cổ Hà Nội, Cải tạo không gian công cộng cho nhân dân, khách du lịch, phục vụ cộng đồng về văn hóa, nghệ thuật và du lịch.

Giá trị văn hóa vòm cầu Long Biên thế nào? - ảnh 1 Bức bích họa “Phố nhuộm màu hoa” phác họa hình ảnh những gánh hàng hoa quen thuộc mỗi sáng trên đường phố Hà Nội.

Các tác phẩm do các nghệ sỹ Việt Nam và Hàn Quốc thể hiện theo chủ đề con đường ký ức truyền tải các thông điệp về một Thủ đô Hà Nội ngàn năm văn hiến đang đứng trước những biến đổi, song vẫn luôn gìn giữ những giá trị truyền thống. Các nghệ sĩ cùng giao lưu với người dân để tạo ra một không gian văn hóa nghệ thuật đường phố nhằm thu hút người dân và du khách, trở thành một điểm nhấn văn hóa tại Phố cổ Hà Nội.

Đánh giá về dự án trên, ông Park Kyoung Chul, Trưởng đại diện Quỹ Giao lưu Quốc tế Hàn Quốc tại Hà Nội chia sẻ: “Đây không chỉ là một dự án nghệ thuật thông thường với mục đích trang hoàng lại diện mạo của một công trình, mà là một diễn đàn cho nghệ sĩ hai nước sáng tạo, là một cơ hội để đánh thức những giá trị di sản văn hóa. Khi được sống và làm việc tại Hà Nội, tôi đã nhìn thấy cái “chất” của người Hà Nội đang hòa lẫn trong dòng chảy sôi động của quá trình đô thị Hà Nội. Trong những năm qua, Quỹ Giao lưu Quốc tế Hàn Quốc phát triển các dự án tương tự trên nhiều quốc gia về lĩnh vực nghệ thuật và giao lưu con người, giao lưu văn hóa".

Để triển khai dự án, tháng 10/2017, Sở Văn hoá - Thể thao Hà Nội và UBND quận Hoàn Kiếm (Ban Quản lý Phố cổ Hà Nội) đã tổ chức lấy ý kiến của các thành viên Hội đồng nghệ thuật Thành phố và trưng cầu ý kiến của người dân sống trong khu vực về nội dung 26 bức bích họa, đảm bảo phát huy tối đa các nét văn hóa của người Hà Nội. Nổi bật là các bức hoạ “Cầu sắt Long Biên”, “Nhà số 63 Phùng Hưng”, “Nụ hôn”, “Chùa Báo Ân xưa”, …Song song với đó, từ đầu tháng 11/2017, các nghệ sỹ Hàn Quốc cũng có mặt tại Hà Nội phối hợp vẽ những bức bích họa đầu tiên.

Là người đại diện cho nhóm các nghệ sỹ Việt Nam trong dự án, họa sỹ Nguyễn Thế Sơn cho biết: “Dự án nghệ thuật tại phố Phùng Hưng là một dự án rất đặc biệt đối với tôi. Nhận lời mời từ ý tưởng đề xuất của quận Hoàn Kiếm, tôi thấy đây là một dịp tốt để biến bức tường lịch sử trên đoạn phố Phùng Hưng trở thành một bối cảnh nghệ thuật công cộng, từ đó thu hút người xem và tạo ra sự tương tác mạnh mẽ với các hoạt động chung quanh phố đi bộ nói riêng và các hoạt động văn hoá nghệ thuật sau này nói chung. Đây là một dịp để nghệ thuật cộng đồng - với nhiều yếu tố của nghệ thuật đương đại - tới gần công chúng hơn.Chính vì vậy, mục tiêu “tương tác tối đa” được đặt ra ngay từ giai đoạn đầu cho các tác phẩm tham dự. Sau dự án này, các bức tranh trên những vòm cầu của bức tường đá Phùng Hưng sẽ là những mảnh ghép nghệ thuật thu hút người dân và du khách quốc tế, trở thành một điểm nhấn văn hoá sáng tạo và thú vị tại Phố cổ Hà Nội”.

Với sự chuẩn bị công phu, chu đáo của các nghệ sỹ Việt Nam và Hàn Quốc, sau khi hoàn thành, dự án trang trí bích họa, kết hợp đục thông vòm cầu dẫn lên cầu Long Biên được kỳ vọng trở thành không gian cho cộng đồng trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, không gian sáng tạo, không gian khởi nghiệp, thương mại dịch vụ theo hướng văn minh hiện đại để quảng bá các giá trị của khu Phố cổ. Cùng với đó, không gian văn hóa vòm cầu còn đóng vai trò “kích cầu” thu hút khách du lịch, mở rộng và kết nối các không gian văn hóa như: không gian đi bộ xung quanh hồ Hoàn Kiếm, không gian đi bộ Phố cổ Hà Nội, tuyến phố văn hóa ẩm thực Tống Duy Tân, chợ hoa Hàng Lược và phố Phùng Hưng. Hay rộng hơn là kết nối không gian với khu vực Hoàng thành Thăng Long.

Nói về dự án, đại diện Ban Quản lý Phố cổ cho biết, đây là dự án lần đầu tiên thực hiện tại Hà nội nên việc xin ý kiến các đơn vị liên quan và quy trình triển khai còn gặp khó khăn. Cùng với đó, việc lựa chọn vật liệu, chủng loại màu vẽ cho phù hợp với thời tiết và khí hậu Hà Nội cũng tốn nhiều thời gian. Tuy nhiên, được sự hỗ trợ của UBND Thành phố, và các bộ, ngành liên quan, việc chuẩn bị đã hoàn tất để các nghệ sĩ toàn tâm, toàn ý hoàn thành các bức bích họa đúng tiến độ để đón du khách tham quan từ tháng 2/2018.

Bích họa Phùng Hưng lại gây tranh cãi

TP - Tuần lễ thời trang phố cổ của nghệ sĩ trẻ Xuân Lam nằm trong dự án bích họa Phùng Hưng trở thành tâm điểm tranh luận: Trên nền tranh dân gian xuất hiện một loạt thương hiệu thời trang đắt đỏ bậc nhất thế giới.

Bích họa Phùng Hưng gây dư luận trái chiều. Ảnh: Như Ý.
Bích họa Phùng Hưng gây dư luận trái chiều. Ảnh: Như Ý.

Tuần lễ thời trang phố cô không phải tác phẩm đầu tiên trong dự án này vấp phải tranh cãi. Nhà số 63 Phùng Hưng của Trần Hậu Yên Thế từng rùm beng về chuyện “xé, xoạc”. Phố bích hoạ Phùng Hưng khai mạc ngày 2/2, mở ra điểm đến mới cho du khách và giới trẻ, lập tức nhiều người soi ngay những chi tiết lạ ở tác phẩm của Xuân Lam: Trên nền bức Múa rồng của dòng tranh Hàng Trống, những đứa bé khoác những bộ cánh gắn nhãn hiệu thời trang nổi tiếng thế giới. Nhãn hiệu của các hãng thời trang khác còn xuất hiện trên phần đắp nổi của đèn lồng và một số đồ vật khác. Nhiều người nghi ngờ đó là chiêu quảng cáo trá hình.

Tác phẩm này nằm ở ô vòm cầu số 73, sử dụng hình thức phù điêu composite với kích thước hơn 4m mỗi chiều. Xuân Lam giải thích về ý tưởng tạo nên tác phẩm: “Làn sóng toàn cầu hóa du nhập vào Việt Nam cùng với guồng phát triển kinh tế, mang theo những giá trị mới mẻ cùng những sản phẩm xa xỉ. Từ chỗ “ăn no mặc ấm”, nhu cầu của người dân được nâng tầm lên “ăn ngon mặc đẹp”. Mới ngày nào, những bộ trang phục giản dị, đơn sắc còn ngự trị khắp chốn thì giờ đây, bóng dáng của những thương hiệu thời trang quốc tế đã không còn xa lạ trên phố phường. Từ hiện thực nhìn về quá khứ, có bao giờ mỗi chúng ta tự hỏi, nếu những nhân vật dân gian, với sức sống trường tồn của mình bước ra khỏi các tác phẩm nghệ thuật, thì giờ đây sẽ trông thế nào? Bất chợt hình ảnh những em bé trong tranh Múa rồng hiện lên, và biết đâu, trong một xã hội hiện đại, sẽ mang trên mình những bộ đồ thời thượng hơn”.

Chấp nhận tranh cãi

Họa sĩ Nguyễn Thế Sơn, Giám tuyển của dự án Nghệ thuật công cộng phố Phùng Hưng nói ngay không có chuyện quảng cáo thương mại ở đây. “Múa rồng vốn là tranh Hàng Trống - di sản truyền thống trước 1945 nằm ngay trong phố cổ - nhưng nay nhiều người chỉ mang máng. Họ không biết tới di sản tranh Hàng Trống nhưng nhận ra ngay thương hiệu thời trang nổi tiếng kia. Tác phẩm của Xuân Lam là sự cảnh báo giá trị truyền thống đang bị phai nhạt”, anh  nói. Họa sĩ Thế Sơn cho rằng tác phẩm nghệ thuật đương đại không phải là sự mô phỏng, sao chép mà người xem nên tiếp cận theo hướng mở. “Với tư cách giám tuyển, tôi yêu cầu các nghệ sĩ đưa ra tác phẩm có yếu tố sáng tạo, phải là những câu chuyện mà người ta xem xong và đặt câu hỏi, có sự tương tác về mặt tư duy”, anh nói.

Kiến trúc sư Đoàn Kỳ Thanh vốn nhiều kinh nghiệm sáng tạo nghệ thuật cộng đồng và đương đại nêu quan điểm: “Nghệ thuật có quyền làm mới lại cái cũ. Di sản không phải di tích, hoàn toàn có thể làm mới. Năm người mười ý tôi nghĩ hết sức bình thường, tuy nhiên người xem nên nhìn ở góc độ thoáng hơn không nên hẹp hòi suy diễn. Quan trọng nhất là tôn trọng sự khác biệt, cần sự khoan dung”.

Ông Đặng Đình Bằng, Phó trưởng Ban thường trực BQL Phố cổ Hà Nội cho biết: “Hoạ sĩ Xuân Lam  là người quan tâm tới dòng tranh Hàng Trống, Đông Hồ. Cách thể hiện này không đơn giản sao chép tranh cũ, có sự sáng tạo trong quá trình thể hiện: Nếu chỉ là bức tranh truyền thống có khi chẳng ai để ý, nhưng lập tức nhận ra ngay logo thương hiệu thời trang. Tôi cho rằng tác giả muốn nhân cơ hội khơi dậy giá trị truyền thống, qua đây nhiều bạn trẻ sẽ quan tâm hơn tới di sản tranh Hàng Trống”. Ông Bằng nói, dự án bích họa Phùng Hưng chỉ là bước khởi đầu trong dự án tổng thể dài hơi gồm đục thông vòm cầu, biến không gian phố Phùng Hưng thành phố đi bộ và không gian nghệ thuật trẻ.

Dự án nghệ thuật công cộng Phùng Hưng do các họa sĩ Hàn Quốc và Việt Nam thực hiện, cả thảy 19 tác phẩm chứa đựng những ký ức về Hà Nội cả những nỗi niềm băn khoăn về những giá trị phai mờ theo năm tháng hoặc mất đi như tranh Hàng Trống, chùa Báo Ân, máy nước công cộng. Lãnh đạo UBND quận Hoàn Kiếm hứa hẹn tổ chức các hoạt động để nâng cao giá trị không gian văn hoá nghệ thuật tại tuyến phố này, tiếp tục dự án nghiên cứu tổng thể về 131 vòm cầu Phùng Hưng.

Nghệ thuật hay quảng cáo?

Tuần lễ thời trang phố cổ là tác phẩm bích họa gây tranh cãi tại dự án nghệ thuật công cộng Phùng Hưng. Ngay khi ra mắt, nhiều người dùng những từ như “kỳ cục”, “tân cổ giao duyên” để nói về sáng tạo này của nghệ sĩ 9X Xuân Lam. Một độc giả của Tiền Phong cho rằng ý tưởng của nghệ sĩ “khiên cưỡng, không ăn nhập với nội dung tranh dân gian Hàng Trống”. Có nhiều người còn đặt vấn đề “quảng cáo trá hình” cho những thương hiệu nổi tiếng này. Bên cạnh những người chấp nhận ý tưởng của tác giả, không ít người xem không chịu thỏa hiệp, họ cho rằng không có chuyện đem những yếu tố “ngoại lai” gắn vào di sản.

Sau lùm xùm, phố bích họa Phùng Hưng trở lại

 Gần một tháng đình trệ, nhóm họa sĩ Việt Nam bắt tay trở lại dự án bích họa phố Phùng Hưng với kỳ vọng hoàn thành trước Tết Dương lịch, tuy nhiên khúc mắc chưa hẳn được giải tỏa hết.

Nghệ sĩ Việt tiếp tục thực hiện công việc dang dở ở phố bích họa Phùng Hưng. Ảnh:Mạnh Thắng.
Nghệ sĩ Việt tiếp tục thực hiện công việc dang dở ở phố bích họa Phùng Hưng. Ảnh:Mạnh Thắng.

Không nhượng bộ

Toàn bộ 18 bức tranh vòm cầu thực hiện trên phố Phùng Hưng là dự án hợp tác giữa UBND quận Hoàn Kiếm, Quỹ giao lưu quốc tế Hàn Quốc và Chương trình định cư con người Liên Hợp Quốc (UN-Habitat) thực hiện. Nếu suôn sẻ số tranh này hoàn tất cuối tháng 11, tuy nhiên chỉ có các nghệ sĩ Hàn Quốc kịp hoàn  tất tác phẩm và kịp trở về nước theo đúng thời hạn thị thực. Giữa tháng 11, dư luận xôn xao với ý kiến hội đồng nghệ thuật “phê” tác phẩm Nhà số 63 Phùng Hưng của nhà nghiên cứu mỹ thuật cổ Trần Hậu Yên Thế rằng tác phẩm nghệ thuật không được “xé xoạc”. Họa sĩ Việt Nam cũng ngưng trệ công việc, chờ chủ nhiệm dự án, nhiếp ảnh gia Nguyễn Thế Sơn về nước.

Một tuần nay, nghệ sĩ Việt mới bắt tay trở lại thực hiện công việc dang dở ở phố bích họa Phùng Hưng, tuy nhiên nhiếp ảnh gia Nguyễn Thế Sơn cho hay chưa hoàn toàn đồng thuận giữa hội đồng và nghệ sĩ. Liên hệ với Trần Hậu Yên Thế, anh “đang cân nhắc suy nghĩ nhưng khả năng cao sẽ không thay đổi tác phẩm theo góp ý của hội đồng”. Ông Trần Quốc Chiêm, Phó Giám đốc Sở VHTT Hà Nội từng đề xuất nghệ sĩ có thể thay nhà số 63 bằng cách vẽ nhà 105-di tích Cách mạng. Ý đồ của Trần Hậu Yên Thế là tái hiện ngôi nhà 63 Phùng Hưng với kiến trúc Pháp cổ rất đẹp, nhưng nay đã không còn do nhiều lần sửa chữa và thay đổi.

“Vấn đề ở chỗ lãnh đạo quận Hoàn Kiếm nói rằng không tìm được tư liệu trước kia của ngôi nhà này, dù đây là di tích Cách mạng”, Trần Hậu Yên Thế nói. Anh cũng khẳng định không chấp nhận bỏ lớp xé trên bức tranh. “Xé xoạc ở đây chỉ là ngôn ngữ nghệ thuật, không có gì ý không lành mạnh. Theo ngôn ngữ phương Tây, đó là cách chụp cắt lớp tác phẩm nghệ thuật. Tôi chỉ diễn ngôn khoa học sang hình thức thị giác để người xem dễ cảm nhận”, anh giải thích. Cho rằng tới thời điểm này vẫn chưa tìm được giải pháp nào tốt hơn, Trần Hậu Yên Thế khẳng định nếu tiếp tục tham gia phố bích họa sẽ bảo toàn tác phẩm.

Không riêng tác phẩm của Trần Hậu Yên Thế, hội đồng nghệ thuật cũng yêu cầu chỉnh sửa trên một số tác phẩm khác. Nguyễn Thế Sơn không để hội đồng có thể “can thiệp thô bạo”. Ý kiến hội đồng chỉ để tham khảo và tuỳ nghệ sĩ điều chỉnh lại chút ít, chẳng hạn tác phẩm không vượt quá giới hạn an toàn giao thông. Những người thực hiện đem công sức, trí tuệ cống hiến cho dự án này không đòi hỏi kinh phí và quyền lợi, vì lẽ đó họ muốn công chúng đón nhận tác phẩm và phản hồi sau. “Dự án của chúng tôi không phải tranh tường thông thường, không phải tranh hoành tráng mà ở đây đề cao tính tương tác. Tác phẩm có sự đồng bộ ý tưởng của nghệ sĩ nên rất khó thay đổi”, Thế Sơn nói. Anh nói thêm, tác phẩm mang ý nghĩa văn hoá, lịch sử chứ không đơn thuần là tranh tường trang trí “quán bar, nhà trẻ”.

Sân chơi mới

Ông Phạm Tuấn Long, Phó Chủ tịch UBND quận Hoàn Kiếm cho biết, vừa qua nghệ sĩ vừa làm vừa thử nghiệm, để đánh giá màu vẽ, nước sơn có phù hợp với khí hậu Việt Nam hay không. “Khu vực phố Phùng Hưng nằm trong khu vực di sản đô thị, là đoạn đường dẫn lên cầu Long Biên và kề cận khu phố cổ, di sản thế giới Hoàng thành Thăng Long nên chúng tôi nghiên cứu kỹ kinh nghiệm nhiều thành phố trên thế giới. Chủ đề của các tác phẩm chính là những ký ức về Hà Nội đã mất”, ông Long nói. Lãnh đạo quận Hoàn Kiếm muốn coi đây là bước đầu để lôi kéo công chúng quan tâm tới khu phố Phùng Hưng. Trong tương lai khu vực này sẽ trở thành không gian đi bộ, sân chơi nghệ thuật cho người trẻ.

Các nghệ sĩ mong muốn tác phẩm ở khu vực Phùng Hưng tạo ra sự tương tác, đúng ý nghĩa nghệ thuật công cộng chứ không phải tranh tường đơn thuần. Lãnh đạo Sở VHTT Hà Nội từng lo ngại vấn đề quản lý, bảo quản những tác phẩm này. “Sau khi hoàn thiện cuối tháng 12, chúng tôi sẽ bàn giao cho UBND quận Hoàn Kiếm. Được biết họ sẵn phương án quản lý, hướng dẫn người dân tương tác với tác phẩm”, Thế Sơn nói. Ông Phạm Tuấn Long cho biết sẽ có quy chế quản lý riêng, quận giao cho Phường phụ trách. “Chính bất cập về vệ sinh nên chúng tôi thực hiện dự án này, để đô thị sáng và sạch lên. Bên cạnh giá trị nghệ thuật, giá trị cốt lõi của dự án là nâng cao nhận thức của cộng đồng, đảm bảo trật tự đô thị và giữ gìn khu vực công cộng sao cho văn minh hơn”, ông Long khẳng định.

“Tác phẩm trước hết phải trở thành một phần của cộng đồng, nghệ sĩ phải vẽ về câu chuyện của con phố đó thì họ mới hiểu, yêu và giữ được tác phẩm. Nếu chúng ta vẽ cái gì đó xa lạ với cuộc sống, không có phần ký ức của người dân ở đó thì họ hững hờ, đi đến quên lãng rất nhanh”, Trần Hậu Yên Thế nhận xét. Trưởng nhóm nghệ sĩ thực hiện dự án bích họa cũng cho rằng trừ một số ít trường hợp thiếu ý thức, không ai lại đi phá hoại tác phẩm nghệ thuật công cộng này. Không chỉ là tranh tường, nghệ sĩ đem đến ý tưởng tương tác: Máy nước công cộng, chợ xe máy cũ, sân khấu rối Lạc Việt.

“Phố bích họa Phùng Hưng là sân chơi đầu tiên cho giới trẻ trong lĩnh vực nghệ thuật công cộng ở Hà Nội. Năm 2011 tôi từng làm nghệ thuật công cộng tại Festival Huế ở phố đi bộ ven sông Hương. Với kỳ vọng sau này Phùng Hưng sẽ trở thành phố đi bộ, phố nghệ thuật, cho nên đây chính là sân khấu cho bạn trẻ, những người hoạt động nghệ thuật mở ra nhiều hoạt động nghệ thuật khác”, nghệ sĩ Nguyễn Thế Sơn nói. Quận Hoàn Kiếm cũng có dự án chỉnh trang khu vực chợ Đồng Xuân và không gian phụ cận, tăng kết nối và tạo thêm không gian cho du lịch, sân chơi công cộng cho người dân.

 

Thí điểm đục thông vòm cầu Phùng Hưng

 Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam có quyết định chấp thuận thi công thí điểm đục thông vòm cầu Phùng Hưng, mở ra triển vọng về không gian công cộng mới, hấp dẫn của Hà Nội.

Khu vực vòm cầu sau khi đục thông sẽ kết nối với không gian bích họa Phùng HưngẢnh: Mạnh Thắng
Khu vực vòm cầu sau khi đục thông sẽ kết nối với không gian bích họa Phùng HưngẢnh: Mạnh Thắng

MỞ VÒM
Tổng giám đốc Cty Đường sắt Việt Nam ký quyết định số 220 ngày 11/3/2019 chấp nhận mở điểm thi công xây dựng “Công trình cải tạo thí điểm ô vòm đá số 93 đoạn đường dẫn phía Nam cầu Long Biên, tuyến đường sắt Hà Nội-Đồng Đăng”.
Đường sắt Việt Nam chấp nhận cho đơn vị thi công là Cty CP Đầu tư công trình Hà Nội - Cty CP Năng lượng Thủ đô thực hiện. Đơn vị này được phép đục phá phần đá xây bịt vòm cũ kết hợp với gia cố chống đỡ vòm cũ bằng kết cấu khung vòm thép, sử dụng dầm bó ray để gia cường cho đường sắt khu vực vòm đá. Trong quá trình thi công, đơn vị này phải xử lý hạng mục thoát nước, chống thấm vòm đá xây cũ, sửa chữa một số hư hỏng phát sinh nếu có khi đục thông vòm cũ, hoàn thiện mặt ngoài vòm đá sau khi đục thông và gia cố.
Với đặc thù tàu hỏa vẫn lưu thông phía trên cầu đường sắt, Tổng Cty Đường sắt Việt Nam yêu cầu đơn vị thi công đảm bảo an toàn giao thông đường sắt, phòng vệ thi công tuân thủ Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về tín hiệu đường sắt, khai thác đường sắt. Trong quá trình thi công thực hiện quan trắc kết cấu vòm cũ sau khi phá dỡ để kịp thời phát hiện các hư hỏng phát sinh, bất thường để xử lý kịp thời. Công trình hoàn thành thi công trước 26/5/2019.
Thí điểm đục thông vòm cầu Phùng Hưng - ảnh 1

Cục Đường sắt Việt Nam trước đó có văn bản số 123 gửi BQL Phố cổ Hà Nội về việc cải tạo thí điểm ô vòm số 93. Văn bản này nhắc lại nội dung trước đó Bộ Giao thông Vận tải nêu: Sau khi thí điểm cải tạo, gia cố một vòm làm cơ sở đưa ra các giải pháp phù hợp để cải tạo, gia cố các vòm tiếp theo đảm bảo an toàn công trình đường sắt, an toàn giao thông đường sắt và các vấn đề liên quan. Cục cũng lưu ý việc trang trí, sử dụng hạng mục trang trí không làm ảnh hưởng tới khả năng chịu lực của vòm, nhất là đảm bảo an toàn tuyệt đối về người và công trình.
DIỆN MẠO MỚI
Đại diện BQL Phố cổ Hà Nội (đại diện chủ đầu tư cho UBND quận Hoàn Kiếm) cho biết hiện nay bàn giao xong mặt bằng chờ thi công thí điểm ở vòm cầu 93. Cải tạo thành công vòm cầu này, Hà Nội tiếp tục đề xuất thực hiện với hàng loạt vòm cầu tiếp theo. “Ngay sau khi hoàn thành phần đục thông vòm cầu và xử lý các vấn đề kỹ thuật, chúng tôi biến không gian phía trong vòm cầu thành nơi tái hiện hoạt động trải nghiệm văn hóa nghệ thuật công cộng, sản phẩm văn hóa du lịch truyền thống của Hà Nội”, đại diện BQL phố cổ nói.
Hà Nội thiếu không gian công cộng, nên phố đi bộ Hồ Gươm nhanh chóng quá tải vào dịp cuối tuần và lễ tết, lại càng chưa đủ đáp ứng nhu cầu cho cộng đồng. Hoàn Kiếm năm ngoái mở ra không gian bích họa Phùng Hưng, thay đổi một phần diện mạo ở khu vực xưa nay luôn bị coi là nhếch nhác, lộn xộn. Du khách quốc tế, người dân bắt đầu chú ý tới đoạn phố bích họa này, tuy nhiên khu vực này còn rời rạc chưa tạo ra sự kết nối với các không gian khác. “Đục thông và chỉnh trang lại không gian bên trong các vòm cầu Phùng Hưng giúp kiến tạo không gian công cộng, tăng kết nối với các tuyến phố di sản ở phố cổ và đặc biệt là khu vực bích họa Phùng Hưng hiện nay”, lãnh đạo BQL Phố cổ Hà Nội nói.
Nhiều nhà kiến trúc, chuyên gia mỹ thuật ủng hộ phương án tạo ra không gian công cộng ở khu vực cầu đường sắt này. Nhà nghiên cứu mỹ thuật cổ Trần Hậu Yên Thế-thành viên trong dự án bích họa Phùng Hưng- cho rằng khu vực bích họa ít nhiều đóng góp tích cực tạo ra sự dịch chuyển, thay đổi trạng thái không gian công cộng ở Hà Nội. KTS Đoàn Kỳ Thanh chỉ ra tương lai kết nối vào chuỗi sinh thái Hồ Gươm, khu phố cổ của không gian Phùng Hưng. Trước đó, lãnh đạo UBND quận Hoàn Kiếm đặt ra kế hoạch dài hơi- mở rộng không gian đi bộ từ bờ Hồ, khu vực lõi di sản phố cổ ra không gian đi bộ Phùng Hưng.
“Ban đầu không gian nghệ thuật Phùng Hưng nằm trong chuỗi thiết kế các không gian từ vỉa hè, gian hàng và liên thông hai phía vòm cầu, nên bích họa điểm xuyết cho cả không gian này. Về tầm nhìn dài hạn, tôi cho rằng nên có tuyến đi bộ từ Bờ Hồ xuyên qua khu chợ Đồng Xuân lên tới Phùng Hưng. Nếu để rời rạc ý nghĩa của khu vực đục thông vòm cầu Phùng Hưng kém hơn. Việc đục thông vòm cầu tạo ra chuỗi trải nghiệm phong phú giúp di sản lấp lánh hơn”, nhà nghiên cứu Trần Hậu Yên Thế phân tích. Thời gian khách lưu trú tại Hà Nội chưa nhiều, theo góc nhìn của anh Hà Nội hiện vẫn thiếu những không gian để người ta trải nghiệm những giá trị 
đặc trưng.

KTS Trần Huy Ánh lưu ý, muốn tạo ra không gian văn hóa phục vụ cộng đồng cần do cộng đồng đề xuất, nếu để doanh nghiệp đề xuất dễ bị yếu tố lợi nhuận lấn át. “Dự án nghệ thuật Phùng Hưng (bích họa) thể hiện tinh thần cộng đồng từ ý tưởng, nội dung tới kết quả tạo ảnh hưởng. Dự án tạo niềm vui từ lòng tin. Cộng đồng tin vào chính quyền khi thực sự bỏ công bỏ của vì lợi ích cộng đồng, nên nghệ sĩ vì thế không ngại góp công sức, tạo ra sức lan tỏa cao”.

Mở ra không gian văn hóa từ những vòm cầu Phùng Hưng

 Đoạn phố bích họa Phùng Hưng năm 2018 hoàn thành sứ mệnh đánh thức không gian công cộng vốn bị lãng quên lâu nay. Người Hà Nội sắp có một không gian văn hóa cộng đồng nằm trong tầm tay, khi dự án đục thông 131 vòm cầu đường dẫn phía Nam cầu Long Biên Phùng Hưng hoàn thành.

Dự án đục thông toàn bộ các vòm cầu sẽ tạo ra một không gian văn hóa công cộng mới, đánh thức tiềm năng du lịch “ngủ quên” qua nhiều thập kỷ
Dự án đục thông toàn bộ các vòm cầu sẽ tạo ra một không gian văn hóa công cộng mới, đánh thức tiềm năng du lịch “ngủ quên” qua nhiều thập kỷ

Tiềm năng bị lãng quên

Tuyến đường sắt quốc gia trên địa bàn quận Hoàn Kiếm có đường dẫn bằng đá lên cầu Long Biên phía dưới là 131 vòm cầu gắn với lịch sử phát triển đô thị cận đại của Hà Nội. Phố Cửa Đông là trục chính của Hoàng thành Thăng Long với Khu phố cổ, tuyến đường Phùng Hưng là niềm tự hào của người Hà Nội khi kháng chiến chống Pháp và xây dựng thủ đô sau hòa bình là di sản đô thị quý giá của Việt Nam cần được phát huy.

Mở ra không gian văn hóa từ những vòm cầu Phùng Hưng - ảnh 1 Dự án đục thông vòm cầu sẽ giúp kết nối và khai thác tối đa hiệu quả của con đường bích họa đã đưa vào sử dụng đầu năm 2018. Ảnh: Hoàng Mạnh Thắng

Trải qua lịch sử thăng trầm, hoàn cảnh kinh tế xã hội xủa Thủ đô khác nhau nên những vòm cầu này bị bịt kín lại mấy chục năm nay, vào những năm 1970 - 1980 một số hộ dân đã vào ở dưới vòm cầu xây dựng trái phép, lấn chiếm hành lang an toàn đường sắt, các không gian vỉa hè dọc tuyến đang được sử dụng làm bãi đỗ xe ô tô. “Chủ trương đục thông toàn bộ các vòm cầu có khả năng tạo một không gian cho những nhu cầu còn thiếu vắng của không gian công cộng Hà Nội, cải thiện môi trường sống của khu vực”, đại diện Ban Quản lý Phố cổ Hà Nội nói. Trước đó, UBND thành phố Hà Nội đã xem xét đề án đục thông 131 vòm cầu Phùng Hưng do UBND quận Hoàn Kiếm xây dựng. Dưới sự đồng thuận của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Giao thông Vận tải, Cục Đường sắt, dự án đục thông vòm cầu Phùng Hưng sẽ từng bước thực hiện từ sự khảo sát kỹ lưỡng tới bước thi công thận trọng. Trước mắt, sẽ thí điểm đục thông 6 vòm cầu.

TS.KTS Nguyễn Việt Huy, Quy hoạch đô thị Đại học Paris Pantheon một trong số thành viên tư vấn khảo sát tuyến vòm cầu cạn từng thốt lên rằng Hà Nội sở hữu di sản độc đáo. Một số nước trên thế giới đã triển khai tận dụng các ô vòm bên dưới tuyến đường sắt, kết hợp tuyến phố hai bên để tổ chức không gian công cộng trong các ô vòm và không gian đi bộ như một nét đặc trưng và có sức thu hút đối với khách du lịch trong và ngoài nước. Có thể kể đến một số thí dụ như phố vòm cầu tại Paris (đường Viaduc des Arts nằm ở đại lộ Daumesnil 1-129), phố vòm cầu ở Đức, London, Argentina và tuyến đi bộ Las Ramblas ở trung tâm thành phố Barcelona.

“Việc đục thông các vòm cầu Phùng Hưng sẽ tạo ra nhiều không gian hữu ích hơn. Nó không chỉ tạo thêm không gian sinh hoạt cộng đồng mà còn mở rộng không gian kinh doanh thương mại dịch vụ”, KTS Trần Huy Ánh nói. Đồng quan điểm, KTS Đoàn Kỳ Thanh-người có nhiều ý tưởng kiến tạo không gian văn hóa cộng đồng chỉ ra tiềm năng của không gian Phùng Hưng trong tương lai. “Khu phố Phùng Hưng là địa điểm có tính lịch sử văn hoá và đời sống đô thị. Với vị trí khu phố cổ ở khu vực trung tâm của nội đô lịch sử. Dịch vụ xung quanh tốt, có tính kết nối với khu vực khác nên rất có cơ hội để trở thành không gian cộng đồng”, ông nói.

Kiến tạo diện mạo mới

 Trong những năm qua, thành phố Hà Nội nói chung và quận Hoàn Kiếm nói riêng đang hướng đến xây dựng, cải tạo các không gian công cộng phục vụ người dân cũng như quảng bá hình ảnh đến với du khách trong và ngoài nước. Khu vực 36 phố phường thuộc quận Hoàn Kiếm Hà Nội dần tạo dựng thành một số không gian sinh hoạt cộng đồng như khu vực phố đi bộ quanh Hồ Gươm cuối tuần, nơi có cảnh quan cây xanh mặt nước tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ… các tuyến phố đi bộ bên trong phố cổ.

Khu vực 131 vòm cầu sẽ được kết nối với các đường ngang trong khu vực như: chợ Đồng Xuân, phố đi bộ quanh Hồ Gươm, tuyến phố Chợ đêm cuối tuần Đồng Xuân - Hàng Đường - Hàng Ngang - Hàng Đào. Ngoài ra, còn kết nối với các tuyến phố cổ với nhiều hoạt động văn hóa đa dạng như: Phố Hàng Đào - Hàng Ngang - Hàng Đường - Đồng Xuân - Hàng Giấy gắn với chợ đêm Đồng Xuân; tuyến phố đi bộ trong khu bảo tồn cấp I, khu phố cổ Hà Nội (Hàng Buồm; Mã Mây, Đào Duy Từ, Hàng Giấy, Lương Ngọc Quyến, Tạ Hiện). Ưu thế này trở thành lợi thế để lại và kiến tạo nên không gian văn hóa cộng đồng mới sau khi hoàn thành dự án đục thông vòm cầu. Ông Phạm Tuấn Long, Phó Chủ tịch UBND quận Hoàn Kiếm nhấn mạnh việc mở rộng không gian đi bộ ở khu phố cổ: "Với lợi thế nằm trong khu vực di sản đô thị, cận kề khu phố cổ, di sản thế giới Hoàng Thành Thăng Long, khu phố Phùng Hưng tiến tới trở thành không gian đi bộ có giá trị lịch sử kiến trúc tiêu biểu của Hà Nội, cùng với đó là những không gian văn hóa đang hiện hữu của cộng đồng...".

KTS Đoàn Kỳ Thanh phân tích, không gian Phùng Hưng sau này gắn kết vào cả chuỗi sinh thái của Hồ Gươm, khu phố cổ về các hoạt động nghệ thuật, vui chơi giải trí, thương mại dịch vụ sẽ là không gian sáng tạo của Hà Nội. KTS Trần Huy Ánh chỉ ra thực tế đang diễn ra một cách tự nhiên khi dịp tết, trung thu, các lễ hội đường phố từ chợ hoa đến Hồ Gươm và khu phố cổ từng bước mở rộng một cách chắc chắn là giải pháp hiệu quả để Bảo tồn di sản đô thị tại Hà Nội. “Các hiệu ứng giảm đi xe máy ô tô, gia tăng đi bộ đang diễn ra. Đó chính là hiệu ứng tạo ra phố nghệ thuật Phùng Hưng như một điểm thu hút (Hub Place) từ Hồ Gươm xuyên qua phố cổ đến đây và các phố lân cận nữa để từng bước mở rộng phố đi bộ”, ông nói.

“Các không gian công cộng sẽ tạo ra một không gian văn hóa đích thực đặc trưng của Hà Nội- nơi tái hiện các hoạt động trải nghiệm văn hóa, nghệ thuật công cộng, các sản phẩm văn hóa du lịch truyền thống đặc sắc của người Hà Nội. Chúng ta chưa liên kết các không gian công cộng lại với nhau. Dự án đục thông vòm cầu Phùng Hưng là một cơ hội quảng bá hình ảnh Hà Nội- một thành phố lịch sử Văn hóa, Văn hiến, là cơ hội để xây dựng một điểm đến của khách du lịch", đại diện Ban Quản lý Phố cổ Hà Nội cho biết.

Không gian văn hóa cộng đồng ở khu vực Phùng Hưng được khơi dậy khi những tấm bích họa  được hoàn thành vào đầu năm 2018 dịp Tết Nguyên đán Mậu Tuất, đã làm thay đổi diện mạo cho đoạn phố vốn có phần nhếch nhác, lộn xộn. các tác phẩm nghệ thuật đã đánh thức thu hút sự quan tâm, của cộng đồng tới không gian này, đánh thức giá trị tiềm ẩn. Dự án đục thông vòm cầu Phùng Hưng thành công sẽ tạo ra không gian văn hóa, không gian cộng đồng hay chính là không gian sáng tạo độc đáo và hấp dẫn cho Hà Nội”, KTS Đoàn Kỳ Thanh nói.

Các chuyên gia cho rằng, BQL Phố cổcần có kế hoạch khai thác hoạt động ngay không gian kề cận và chức năng cho vòm cầu Phùng Hưng sau khi được đục thông. Có những đoạn giới thiệu làng nghề và sản phẩm thủ công truyền thống, có khu vực dành cho nghệ thuật công cộng, có đoạn dành cho văn hóa ẩm thực, thương mại dịch vụ và có những không gian dành cho khởi nghiệp.

Các chuyên gia như KTS Trần Huy Ánh có chút băn khoăn, khi tích hợp mục đích khai thác các vòm cầu thành phố cho mục đích thương mại du lịch dịch vụ thì cần gắn với trùng tu lại Ga Long Biên, cần có kế hoạch tổng thể đa lợi ích, xuất phát từ đề xuất cộng đồng.
Cho đến nay, Ban Quản lý Phố cổ Hà Nội đã và đang chuẩn bị một cách cẩn trọngtrước mắt đục thí điểm 6 vòm cầu đoạn, sao cho vừa đảm bảo thi công mà vẫn đảm bảo an toàn cho các chuyến tàu chạy hàng ngày. 6 vòm cầu được lựa chọn đại diện cho năm hệ kết cấu khác nhau của cầu cạn Phùng Hưng.

 
 
Phản hồi

Ý kiến phản hồi

Gửi ý kiến phản hồi

Họ và tên
Email
Nội dung
 
 

CÁC TIN KHÁC

 


Copyrights 2008 .Tuan Lai Studio. All Rights Reserved.