Bài viết


 
Album ảnhLiên hoan ảnh nghệ thuật khu vực ĐBSCL lần thứ 28 năm 2013
  VN
  13      


     "Liên hoan ảnh nghệ thuật khu vực Hà Nội lần thứ 3 năm 2013"
     QĐND - Là phóng viên ảnh của Bảo tàng Quân đội (Bảo tàng Lịch sử Quân sự việt Nam),      tôi có nhiều dịp được chụp ảnh Đại tướng Võ Nguyên Giáp...

Đại Tướng VÕ NGUYEN GIÁP

Ngày nay, khi người dân Mỹ nghe thấy hai tiếng Việt Nam, họ sẽ nghĩ về một đất nước chứ không phải là một cuộc chiến tranh…Việt Nam đã nổi lên như một trong những câu chuyện thành công lớn lao ở Châu Á” – Phát biểu của Ngoại trưởng John Kerry tại tiệc trưa chào đón Chủ tịch nước Trương Tấn Sang ở trụ sở Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ ngày 24/7.
 
Cuộc Thi ảnh nghệ thuật Việt Nam-Vẻ Đẹp Bất Tận
- Những bức ảnh báo chí đoạt giải ảnh Pulitzer năm 2013 đưa đến thế giới một cái nhìn cận cảnh về sự khốc liệt, tàn bạo.

Đang truy cập: 23
Lượt truy cập: 6878353





                                           

Chuyện mưu sinh của họa sĩ Hà thành

  Triển lãm có tên đơn giản No 5, tập trung 5 tác giả đang diễn ra tại Trung tâm Giao lưu Văn hóa Phố cổ Hà Nội (50 Đào Duy Từ), đến 21/9; gồm 23 sáng tác trên đa dạng chất liệu tổng hợp, sơn mài, gốm, sơn dầu được Văn phòng UNESCO tại Việt Nam khuyến khích và tài trợ.



Họa sĩ Lê Anh Quân và tác phẩm lấy cảm hứng từ con gái. Ảnh: N.M.Hà.
Họa sĩ Lê Anh Quân và tác phẩm lấy cảm hứng từ con gái. Ảnh: N.M.Hà.

Những họa sĩ tham gia triển lãm đều có những con đường đi riêng, không phải ai cũng được thị trường ưu ái. Vì thế mà một số vẫn có những cách để sống với nghề. Lê Anh Quân từng được biết tới với vai trò chủ gallery Trẻ cách đây hơn chục năm. Khác với các phòng tranh thương mại, gallery của Quân chơi với nghề, tập trung giới thiệu các gương mặt họa sĩ nổi bật. Chính vì thế mà không bán được, nên Trẻ (vận hành bằng tiền túi của Quân) phải đóng cửa sau một năm hoạt động. Cũng phải chục năm nay, Quân mới công bố tác phẩm với nhiều mảng màu tối, thách thức.

Thời gian qua, anh đã kịp trở thành một nghệ nhân trong lĩnh vực tái chế đồ thủy tinh. Tỷ như bóp bẹp một vỏ chai rượu và biến nó thành một chiếc đồng hồ được bán với giá chỉ trên trăm nghìn. Anh còn có một quán bar dùng những đồ mỹ nghệ tái chế của mình để trang trí. Quân không có ý định biến chúng thành nghệ thuật sắp đặt, vì vẫn khoái giá vẽ. Để sống, Quân còn làm nhiều nghề khác, kể cả thiết kế nhà. “Họa sĩ vẽ nhà bay hơn KTS, không bị mono-tone, công thức. Tất nhiên đối tượng khách hàng của mình chắt lọc hơn. Người nào thực sự thích thì mới giao cho mình làm. Mà đã giao cho mình làm coi như họ không biết gì nữa. Mình cứ thế mình làm thôi”, Quân nói.

Họa sĩ Trần Công Dũng đem đến triển lãm những tác phẩm tâm đắc mới nhất của anh. Anh tái hiện bằng sơn mài những ô cửa nhà cũ của Hà Nội với các loại hoa văn không cái nào giống cái nào. Có cả những phiên bản nhỏ của tác phẩm thực hiện bằng hình thức đốt gỗ phục vụ khách đại trà. Anh từng ôm mộng làm cả một cuốn sách tranh sơn mài lưu giữ những ô cửa cổ Hà Nội nhưng không kiếm được tài trợ. Về sau người khác làm mất nhưng chỉ là sách ảnh. Thời gian Quân mở gallery, Dũng nổi tiếng như ông trùm đồ lưu niệm, chuyên thiết kế các loại vòng đeo tay, móc chìa khóa, bưu thiếp… bán cho Tây ở phố cổ. Sau đó bị nhái nhiều nên anh thôi.

Dũng mua nhà và xưởng ở làng sơn mài Hạ Thái từ nhiều năm trước. Và hiện nay nó trở thành điểm du lịch. Một công ty du lịch chuyên đưa khách Pháp vào Việt Nam đã phát hiện ra nhà anh giữa làng nghề độc đáo của Hà Nội và biến nó thành điểm nhấn của tour. Tức là sau khi khách đi khắp làng để chứng kiến từng công đoạn của nghề sơn mài sẽ quay về nhà Dũng để tự tay làm một bức sơn mài đơn giản, có thành phẩm mang về luôn, sau chỉ chừng nửa tiếng. Việc của Dũng là trích xuất từ quy trình sơn mài ra một công đoạn nhỏ, đơn giản để bất cứ ai cũng làm được. Anh cho hay tháng đều đều cũng có khoảng chục đoàn khách đến làng, có hôm dồn dập 2-3 đoàn.

Tranh của Hoàng Hải Anh dễ nhìn nhất triển lãm vì tả thực các loại hoa với sắc độ tươi sáng. Anh còn một dòng tranh tự họa đầy ẩn ức khác chưa bày ở đây. Hải Anh cho hay anh hoàn toàn sống được bằng bán tranh. Tuy nhiên hồi sinh viên, anh cũng làm thêm bằng nghề lũa- là nghề do bố truyền lại. Nghe qua có vẻ đơn giản, chỉ cần moi các gốc cây chôn vùi dưới đất bị mối xông lên đánh rửa sạch sẽ là bán có tiền. Nhưng muốn có nguồn hàng, Hải Anh phải xông pha lên miền núi vào sâu trong rừng khai thác. Tất nhiên anh không phải động chân tay nhưng đôi khi lại không bảo được đồng sự. Tức là những người Mường giúp anh khai thác gỗ rất vô tư. Kể cả nhận tiền của anh rồi họ vẫn sẵn sàng bán lại cho chủ hàng khác khi có điều kiện. Bị chục lần như vậy, Hải Anh quyết định “nói chuyện” nhưng họ không nghe. Tự thấy mình gày gò không biết đánh nhau, anh bỏ đi học võ rồi quay lại giá vẽ.

Họa sĩ Trịnh Vũ Hiếu, người khởi xướng và tổ chức sự kiện Vietnam Photo Fair hai năm qua, mang đến triển lãm những bình gốm - áp dụng kỹ thuật thếp vàng của sơn mài. Anh vừa hoàn thiện không gian đặc biệt dành cho gốm bên bờ sông Đuống thể hiện sự đầu tư nghiêm túc cho việc tìm hiểu đến tận cùng khả năng biểu cảm của gốm.

Trong phần giới thiệu, nhà tổ chức cho biết: “Cũng với bút pháp hiện thực, mảng tranh phong cảnh của Hoàng Đức Dũng bàng bạc khói sương, mịt mờ nhân ảnh, khiến người xem bối rối. Nửa thực nửa hư, những êm đềm thơ mộng trong tranh Hoàng Đức Dũng có giúp cân bằng lại tâm trạng bất an của người phố thị hôm nay hay không? Rất khó nói. Nhưng chắc chắn phía sau những khung cảnh thiên nhiên dường như tĩnh lặng kia là những trăn trở triền miên về kiếp người”.

Triển lãm No 5 nhận được sự tài trợ của một quỹ văn hóa Hàn Quốc thông qua UNESCO. Ông Michael Croft, Trưởng đại diện Văn phòng UNESCO Hà Nội, cho hay: “Mong muốn của chúng tôi là mang lại cơ hội để các nghệ sĩ có thể thử nghiệm những thực hành mới, những sáng tạo cá nhân trên nền tảng các chất liệu đa dạng khác nhau, đặc biệt là chất liệu truyền thống. Cuối năm nay chúng tôi cũng dự kiến hỗ trợ một dự án nghệ thuật khác trong đó các nghệ sĩ thử nghiệm với các sáng tạo trên nền tảng kỹ thuật số”.

Họa sĩ Hà Trí Hiếu: Tôi không có khái niệm chiều khách

  Hà Trí Hiếu mở hàng cho loạt triển lãm trong khuôn khổ Vietnam Eye- dự án quốc tế tổng kết nghệ thuật đương đại Việt Nam. Đây là dự án thứ tám trong chương trình Global Eye Programme do David và Serenella Ciclitira khởi xướng từ 2009.

Hà Trí Hiếu bên tác phẩm đang thực hiện. Ảnh: N.M.Hà.
Hà Trí Hiếu bên tác phẩm đang thực hiện. Ảnh: N.M.Hà.

Ngoại trừ Hà Trí Hiếu (triển lãm đến 11/12 tại Nest AIA- 191 Bà Triệu, Hà Nội), chủ nhân 9 triển lãm còn lại đều thuộc lứa 8X. Mỗi triển lãm kéo dài một tháng tại Hà Nội và TPHCM đến hết 2017.

Là nhân vật đã có danh, nay được chọn vào tuyển tập Vietnam Eye cùng 55 họa sĩ khác, anh còn cảm thấy đôi chút háo hức?

Tôi cảm thấy cũng... bình thường. Nhưng có niềm vui là gần với các bạn trẻ hơn. Cố nhiên trong đó cũng có những tên tuổi tầm cỡ ví dụ Lê Quang Đỉnh, Lê Quảng  Hà, Đinh Ý Nhi, Trần Trọng Vũ, Đinh Thị Thắm Poong, Ly Hoàng Ly…

Anh nhận xét gì về cuốn tổng tập có thể nói là đầu tiên về nghệ thuật đương đại Việt Nam?

Cuốn sách miêu tả tương đối tổng quát, thiên về giới thiệu thế hệ họa sĩ trẻ tương đối có đóng góp với nghệ thuật đương đại Việt Nam. Đương nhiên bất cứ tổng tuyển nào cũng có thiếu sót. Nhiều khi không phải do giám tuyển mà do các nghệ sĩ chưa nắm hết nội dung để gửi hồ sơ, hoặc có người không biết thông tin. Thành ra thiếu nhiều tên tuổi là lẽ đương nhiên.

Anh nổi tiếng với motif người hát trên đồng. Từ đâu anh có ý tưởng này?

Trước nhất nó là ký ức đời sống nông thôn khi mình còn bé, nhân hai cuộc về quê sơ tán. Tôi ấn tượng những tối văn nghệ sau giờ làm đồng, người ta hát. Vào tranh mình, thành hát cả ngày cả đêm. Buồn hát, vui hát, đi chơi hát, lao động hát. Và tiếng hát ấy cộng cả sự ai oán, nỗi khổ của người dân nông thôn. Về vùng quê bao giờ cũng thấy yên ả. Nhưng đi sâu cũng nhiều nỗi niềm lắm.

Sao anh không cho người thành phố hát nhỉ?

Tôi lại không thích thành phố. Cảm giác chật chội, bon chen. Mà thành phố đây đâu phải gốc. Dân các tỉnh phía Bắc dồn về làm cho thành phố bị nông thôn hóa, không còn như ngày xưa.

Tầm này, thế hệ họa sĩ như anh có thể thoải mái sáng tạo, không còn phải lo khám phá hay mở rộng thị trường?

Thực ra ngay từ đầu chúng tôi vẽ không nghĩ tới thị trường. Từ khi vào trường học vẽ, xong ra trường tụ với nhau thành một nhóm (hay được gọi là Gangs of Five- PV) cũng chỉ vì thích vẽ, rủ nhau vẽ, rủ nhau triển lãm. Sau đấy bùng một cái có thị trường, mở cửa. Có người nhảy vào mua tranh, mua ai người ấy bán. Sau này có thể cũng có người vẽ theo một dòng nào đó để bán là chuyện bình thường. Chứ còn bảo đi khám phá thị trường thì... không phải dễ. Tôi cũng chỉ biết vẽ theo lối mình thích, ai yêu mình thì đến với mình. Nhằm họ thích kiểu gì mình vẽ thì chịu. Tôi không có khái niệm chiều khách.

Các anh có quán tính phát triển tự nhiên từ trước còn họa sĩ trẻ ngày nay vừa ra đời đã rơi tõm vào thị trường sôi động dễ bị chi phối?

Thế hệ nào cũng có khó khăn và may mắn. May mắn của chúng tôi là lúc đó thị trường chưa có, chúng tôi suốt ngày chỉ loay hoay vẽ, tự đóng cả toal. Đến khi mở cửa bán tranh thì có tiền thế thôi. Thế hệ trẻ có may mắn mở rộng tầm mắt, thông qua internet biết mọi chuyện xảy ra khắp nơi. Ngày xưa bọn tôi có một quyển tạp chí chuyên ngành của Tây thì xem dấm xem dúi...

Có nhiều thông tin vừa may mắn vừa là cái thiệt khi người trẻ nhìn đâu cũng thấy núi. Cũng may thế hệ trẻ Việt Nam nhiều người vượt qua và tự khẳng định được. Như trong cuốn Vietnam Eye có nhiều tay trẻ hay, nghề tốt, nhìn nhận tốt, làm đâu ra đấy. Các họa sĩ bây giờ vươn ra thế giới có khi còn vượt cả đàn anh vì ngoại ngữ tốt, quan hệ tốt.

Anh có vẻ rất quan tâm đến sức khỏe khi tập luyện tennis nhiều năm, thỉnh thoảng lại leo núi?

Các họa sĩ tôi biết ông nào chả quan tâm sức khỏe. Nhiều ông lành mạnh phết, chịu khó tập luyện, nghiên cứu. Người thì thiền, người thì yoga, võ nghệ đủ hết. Các cụ quan niệm “bầu rượu túi thơ”. Ngày xưa, hình như phải say sưa, bồ bịch nhiều mới là nghệ sĩ. Họa sĩ bây giờ thay đổi nhiều, năng động, nhanh nhẹn, tham gia nhiều mảng.

Nhưng không cá tính thì tranh cũng khó mà “quằn quại” được?

Chưa chắc. Nhìn tranh các met chắc gì đã quằn quại. Nhưng tâm trạng thì có, rõ nhất là tranh Nguyễn Sáng.

Lành, hình như cũng là đặc thù của hội họa Việt Nam?

Nói cũng khó. So với mỹ thuật Trung Hoa chẳng hạn. Họ có thể thơ mộng vẽ thủy mặc nhưng cũng rất bạo liệt. Mình chưa bao giờ bạo liệt như thế. Đương nhiên dữ dội hay mềm mại trước hết phải có trong từng con người, rộng ra là xã hội. Mình sinh ra là người Việt cũng chung một thể trạng như thế. Vừa phải, chưa bao giờ gọi là quyết liệt đến cùng.

Dường như thế hệ anh hơi gặp may về thời cuộc?

Có thể. Đổi mới xã hội thì mới ra thời kỳ Đổi Mới trong hội họa. Khách nước ngoài vào nhiều hơn thì họ mua tranh Việt Nam như một sự lạ lẫm nào đó. Đến giờ dần bão hòa rồi. Trước nhất, một số tác giả tự bão hòa chính nghệ thuật của mình. Trong lớp trẻ vẫn có những người theo cơ chế thị trường hoặc tìm cái riêng mà vẫn có người mua, chả sợ. Cũng như âm nhạc- ca sĩ nào, giọng hát nào có khán giả đấy.

 
 
Phản hồi

Ý kiến phản hồi

Gửi ý kiến phản hồi

Họ và tên
Email
Nội dung
 

Copyrights 2008 .Tuan Lai Studio. All Rights Reserved.